Forma Juridikoak
6. LAN-SOZIETATEAK
- Definizioa
Lan-sozietatea honako hau da: sozietate anonimoaren edo mugatuaren forma juridikoa izanik, kapital sozialaren gehiengoa lanaldi osoko edo partzialeko langile mugagabeen esku duen sozietatea.
Oinarrizko ezaugarriak
Oinarrizko ezaugarriei dagokienez, honako hauek azpimarra ditzakegu:
Irabazi-asmoa duen Merkataritza Sozietate bat da, eta erantzukizuna egindako ekarpenetara mugatzen da.
Kapital
Sozietatea da.
Kapital Soziala
Lan-sozietate anonimo baten kapital sozialak ezin du 60.101,21 € baino txikiagoa izan, eta erabat harpidetuta eta gutxienez % 25 ordainduta egon behar du. Gainerakoa estatutuetan aurreikusitako moduan eta epeetan ordaindu beharko da.
Lan-sozietate mugatu batean, gutxieneko kapitala 3.005 € da, eta erabat harpidetuta eta ordainduta egon behar du.
Bazkide bakoitzak izan dezakeen kapital sozialaren gehieneko muga bat dago: kapital sozialaren heren bat, honako salbuespen hauekin:
- Administrazio Publikoa (Estatua, Autonomia Erkidegoak, Tokiko Erakundeak).
- Erakunderen batek partaidetza duen sozietate publikoa.
- Irabazi-asmorik gabeko elkarte edo erakundeak.
Bazkide motak
- Laneko bazkideak.
- Bazkide orokorrak.
Legeak muga bat ezartzen du bazkide ez diren langile mugagabeak kontratatzeko:
- 25 bazkide langile baino gutxiago dituen lan-sozietatea: bazkide langileek urtean egindako ordu guztien % 25, gehienez.
- 25 bazkide langile baino gehiago dituen lan-sozietatea: bazkide langileek urtean lan egindako ordu guztien % 15, gehienez.
Lan-bazkideen akzioak eta sozietate-partaidetzak eskualdatzeko araubide berezia dago:
- Librea langile mugagabeentzat eta bazkide langileentzat.
- Gainerako kasuetan, lehentasun-ordena honi jarraitu behar zaio:
- Bazkide ez diren langile mugagabeak.
- Bazkide langileak.
- Bazkide ez-langileak.
- Aldi baterako langileak.
- Sozietatea bera.
- Sozietatetik kanpoko hirugarrena.
- Nahitaezko eskualdaketa: bazkide langilearen lan-harremana azkentzen denean, akzioak edo sozietate-partaidetzak salmentan eskaintzera behartuta dago, lehentasunez eskuratzeko eskubidearen arabera.
Lan-sozietateak, aplikatu beharreko lege orokorretan ezarritako gainerako lege-erreserbez gain, Erreserba Funts Berezi bat ere izan behar du; hona hemen erreserba horren baldintzak:
- Ekitaldi bakoitzeko irabazi likidoaren % 10az hornitu behar da.
- Zerga-onurak izanez gero, % 25a aplikatu behar da.
- Galerak konpentsatzea, eskura dauden bestelako erreserbak nahikoak ez direnean soilik.
Zerga-araubidea
Lan-sozietatearen kasuan, honako zerga-araubide hau aplikatzen da:
- Ondare Eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen gaineko Zergan (OEZ/EJDZ) salbuetsita arrazoi hauengatik:
- Sozietatea eratzeagatik.
- Kapitala handitzeagatik.
- Lan-sozietate anonimoak lan-sozietate mugatu bihurtzeagatik.
- Lehendik
dauden lan-sozietate anonimoak egungo legera egokitzeagatik.
- % 99ko hobaria OEZ/EJDZn:
- Lan-sozietateko bazkide langileen gehiengoaren jatorri den aurreko enpresaren ondasunak eta eskubideak eskuratzeagatik.
- Beste
sozietate bat lan-sozietate anonimo edo lan-sozietate mugatu bihurtzeagatik.
- % 90eko
hobaria OEZ/EJDZn: jarduera ekonomikorako beharrezkoak diren aktibo finkoetan
inbertitzeko maileguak eratzeagatik.
- Araubide Orokorra prestazio guztiekin:
- Administrazio-organoko
kide diren bazkide langileak, kargua betetzeagatik ordainsaririk jasotzen ez
dutenak.
- Araubide Orokor parekatua (langabeziarik eta FOGASArik gabe)
- Administrazio-organoko kide diren bazkide langileak, kontseilari izateagatik kobratzen dutenak.
- Bazkide
langile administratzaileak eta goi-zuzendaritzako harreman berezia dutenak.
- Langile Autonomoen Araubide Berezia:
- Honako elementu hauek betetzen dituzten bazkide langileak:
- Beste bazkide batzuekin bigarren mailara arteko ahaidetasun-harremana izatea odolkidetasunagatik, ezkontza-ahaidetasunagatik edo adopzioagatik, edo ezkontza-harremana izatea.
- Kapital sozialean gutxienez % 50eko partaidetza izatea.
- Familia-unitate berean elkarrekin bizitzea.
