4. ARRISKU PSIKOSOZIALA

4.4. ERABILTZAILEEN AURREAN JOKAERA EREDUAK

Logo Apnabi

Erabiltzaileekin gertakari ekintza ereduak orokortzea ez da posible, erabiltzaile bakoitzak mundu bat delako. Kasu honetan jarraibide generiko batzuk adieraziko ditugu.

Lehenik eta behin, portaera jokabideak, ezin ditzakegunez guztiz ezabatu, murrizten saiatuko gara.

Jarraibide horiek ulertu behar da, erabiltzaile bakoitzak ez delako berdina eta askotan ezin metodologia bera erabili.

Arau horien artean, hauek kontuan hartuko dugu, nahiz eta gehiago izan daitezken:

-       Erabiltzailearen deskribapena

-       Azterketa funtzionala

-       Ingurugiroaren azterketa

1       ERABILTZAILEEN DESKRIBAPENA

Erabiltzaile gaitasunak, beraien egoera, euren portaera eta bizimodua dira.

2      AZTERKETA FUNTZIONALA

Atal honetan, aurrekariak, analisia ekologikoak, ondorio eta esanahi portaerak deskribatzen dira

Printzipioz, jokabide guztiak hiru xehetasun arau hauek jarraitu behar dituzte:

  1. Jokabide hauek behagarriak izan behar dira. Jokabide noiz ematen den z eta noiz ez jakin; beraz, deskribatu behar da, beraz, behatu daitekena
  2. Jokaerak neurgarriak izan behar dira. Portaera batzuk neurgaitzak dira adibidez “diruaren erabilpena”, ordea portaerak, "irribarre", "eskerrak",  errazago neurtu daitezke.
  3. Azkenengo ondorioa jakintzat  eman dezakegu: erabiltzaileen jokabideak areagotu edo murriztu daiteke.

Konturatu behar gara portaera ingurumena araberakoa dela,  ona. zerbait egokia denean edo txarra, "zigorra" jokabidea ez denean guk lortu nahi duguna.Horrexegatik erantzuna indartu dezakegu alde batera edo bestera ingurumenaren arabera.

Kontzienteki edo inkontzienteki biak erabiliko dit ugu jokabide positiboak lortzeko erabiltzaileei laguntzeko (eskerrak, hortzak, irribarre,.. garbitu) edo portaera egokitzat txikitzeko (ile beste pertsona bati tiraka, mahai gainean bere burua sakatuz). Oso garrantzitsua, jakin behar dugula nola erabili horiek ahalik eta eraginkorrena izan dadin

Lehenik  erabiltzaileak nolakoa den jakin behar dugula, nola aurrez jakin hura laguntzeko eta beharrezko informazioa jasotzeko. Hemen errefortzu positiboei arreta izango diegu. Erabiltzaile bakoitzak bere errefortzuak ditu, horrexegatik, lan garrantzitsua egin behar dugu aurkitzeko.

Orain zigorrari buruz arituko gara.

Indargarri negatiboak, hitza dioen bezala, zerbait negatiboa bezala hartzen da adibidez, kolpeak, gehiegikeriak,… Esan dezakegu zigorra  jokabide batek eragiten duen desatsegina den ondorioa dela. Pertsonaren portaera alde batera usten du  zerbait gertatzen bazaio pasatu ondoren

Ezagutzen dugun modu bakarra indartu edota zigortzen duen  jokabideari,  eragiten dionean jokamoldeak  ikusirik.

Jokabide askok aipatzen dira portaera positiboak edo negatiboak adierazteko. Erregistro horiek fisikoak edo psikologikoak izan daitezke.

Jokabideen abiaburuak gai honetan ezezagunenak dira, ordea, zein gertakari jokabideari  eragin dion identifikatzeko erabiliko ditugu informazio iturburutzat izanik

3.     INGURUGIROAREN AZTERKETA

Ingurumena gure inguruan dagoena da, beraz, gure jokabideak gure ingurumena aldatzen dute.

Zein ingurunetan bizi, lan edo aisialdia non pasatzen duten erabiltzaileak jakin behar dugu, berain beharretara egokitzeko.

Ingurumen estandarizatu izateaz gain, ez dago zalantzarik, beraien beharretara egokitu behar garela.

Erabiltzaile ingurumena hobetzeko, erabiltzaileak berak, bere etxean, lanean eta aisialdian erabakiak ahal den neurrian hartu behar dituela

Ingurumena ikusirik, erabiltzaileari aukera desberdinak eman behar diogu: jarduera mota, noiz, norekin, zein materialarekin lan egin, musika xehetasun...

Erabiltzaile baten jokabidearen plagintza bate gin nahi dugunean eta bere portaera arazoak gutxitu nahi ditugunean, lehenik bere portaeran zer eragiten duen jakin behar diogu bere ingurugiroan.

Bi  zutabe egitea bezain erraza da: egokiak diren gauzak eta aldatu behar ditugun gauzak.

Ikuspegi batzuen so egin behar dugu,ingurune fisikoari (normalizazioa, irisgarritasun, egokitasuna erabiltzaile), ingurune pertsonalari (erabiltzaile tratamendua, aukeratu), testuinguruari (jarduerei, jardueeren funtzionaltasuna):. Saiatu beharko gara zutabe bakoitzak bete ondoren, gauza onak gertatzea eta gauzri txarrenak kentzea.

 

4       ARRAZOIEN AZTERKETA

Arrazoien azterketari  dagokionez, nola errefortzu positiboa eta negatiboa erabiltzaileengan  eta guregan eragina  duten bermatu behar dugu ahalik eta arrisku fisiko eta psikologikoa gutxitzeko.